Câu5: Quá trình nhận thức kinh tế thị trường của Đảng từ Đại hội VI đến Đại hội X ?
1. Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII:
· Thứ nhất: KTTT không phải cái riêng có của CNTB mà là thành tựu chung của nhân loại:
- KTHH ra đời từ KTTN, KTTT là giai đoạn phát triển cao của KTHH
- KTHH là hình thức tổ chứ kinh tế xã hội mà sản phẩm của quá trình dung để thỏa mãn nhu cầu của con người thông qua trao đổi mua bán.
- KTTT là phương thức tổ chức, vận hành nền kinh tế, là phương tiện điều tiết kinh tế lấy cơ chế thị trường làm cơ sở để phân bổ các nguồn lực kinh tế và điều tiết mối quan hệ giữa người với người.
- KTHH và KTTT giống nhau về bản chất ( đều chịu sự điều tiết của cơ chế thị trường) và nguồn gốc (xuất phát từ KTTN và sự phân công lao động xã hội)
- KTHH và KTTT khác nhau về trình độ phát triển: KTTT phát triển sau nên với trình độ cao hơn, KTHH có đầu ra thông qua thị trường nhưng đầu vào thì chưa chắc, trong khi KTTT có cả đầu ra và đầu vào thông qua thị trường.
ð Tóm lại: KTTT tồn tại và phát triển là tất yếu khách quan, nó không phải là sản phẩm riêng của CNTB mà là thành tựu chung của nhân loại nhưng hiện nay có nhiều mô hình KTTT khác nhau (KTTT tự do, KTTT xã hội)
· Thứ hai: KTTT còn tồn tại khách quan trong thời kỳ quá độ lên CNXH
- Tính tất yếu khách quan phải phát triển KTTT trong thời kì quá độ lên CNXH
+ KTTT là 1 kiểu tổ chức kinh tế, là trình độ phát triển cao của KTHH
+ KTTT đối lập với KTTN, chứ không phải là đặc trưng bản chất của 1 chế độ kinh tế cơ bản của xã hội
+ KTTT tồn tại ở nhiều phương thức sản xuất khác nhau
+ Trong thời kì quá độ có những cơ sở kinh tế là điều kiện tồn tại và phát triển của KTTT và pát triển KTTT là cần thiết cho quá trình xây dựng CNXH
ð Vì vậy mô hình phát triển tổng quát của nước ta là: “ phát triển KTHH nhiều thành phần theo định hướng XHCN, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lí của nhà nước”
- Đặc trưng của mô hình:
+ Các đơn vị kinh tế có quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh, cạnh tranh và hợp tác với nhau
+ Các đơn vị kinh tế lựa chọn lĩnh vực kinh doanh và phương án tổ chức sản xuất theo sự hướng dẫn của thị trường.
+ Nhà nước quản lí nền kinh tế để định hướng dẫn dắt các thành phần kinh tế, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và phát triển xã hội.
· Thứ ba: Sự cần thiết phải sử dụng kinh tế thị trường để xây dựng xã hội ở nước ta. Kinh tế thị trường có vai trờ to lớn trong phát triển kinh tế xã hội vì đặc trưng chung của KTTT:
- Các chủ thể kinh tế có tính độc lập, có quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh.
- Giá cả do thị trường quyết định, hệ thống thị trường phát triển đầy đủ và có tác dụng là cơ sở cho việc phân phối các nguồn lực kinh tế.
- Nền kinh tế có tính mở cao và vận động theo quy luật vốn có của nền kinh tế thị trường
- Nền kinh tế thị trường hiện đại còn có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước
2. Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội IX đến Đại hội X:
v Đại hội IX:
- Mô hình tổng quát: KTTT định hướng XHCN
+ Khái niệm nền KTTT định hướng XHCN theo Đại hội IX: kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo quy luật của KTTT vừa dựa trên cơ sở và chịu sự dẫn dắt chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của CNXH.
Điểm phát triển: quan niệm trước đây chỉ coi KTTT là phương tiện, thì hiện nay coi KTTT vừa là phương tiện vừa là mục đích.
+ Thế mạnh của thị trường là để phát triển LLSX
+ Tính định hướng XHCN: thể hiện ở QHSX
- Bản chất của KTTT định hướng XHCN: không phải là kinh tế kế hoạch hóa tập trung, cũng không phải là KTTT TBCN và cũng chưa hoàn toàn là KTTT XHCN vì nó chưa có đầy đủ các yếu tố XHCN.
v Đại hội X: Tính định hướng XHCN trong phát triển KTTT ở nước ta thể hiện qua 4 tiêu chí:
- Về mục tiêu phát triển: nhằm thực hiện “dân giàu, nước mạnh, xã hội cong bằng, dân chủ văn minh”. Thể hiện mục tiêu phát triển kinh tế vì con người, giải phóng lực lượng sản xuất, phương tiện kĩ thuật để nâng cao đời sống cho mọi người.
- Phương hướng phát triển: phát triển nền kinh tế nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế trong đó KTNN giữ vai trò chủ đạo, là công cụ chủ yếu điều tiết nền kinh tế.
Đại hội X tiếp tục hoàn thiện nhận thức về sở hữu và các thành phần kinh tế:
+ Khẳng định có 3 chế độ sở hữu (toàn dân, tập thể và tư nhân), hình thành 5 thành phần kinh tế:
+ KTNN giữ vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất để nhà nước điều tiết và định hướng nền kinh tế
+ KTNN và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân, kinh tế tư nhân là một trong các động lực của nền kinh tế.
- Về định hướng xã hội và phân phối:
+ Lĩnh vực xã hội: kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội
+ Lĩnh vực phân phối: nhiều hình thức phân phối trong đó phân phối theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế và phúc lợi xã hội là chủ yếu.
+ Về quản lí: phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, bảo đảm vai trò quản lí của nhà nước pháp quyền XHCN, dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen2U.Pro